Errotak

Mantxako errotak zaintzen eta erakusten dituen gida turistiko bati entzun nion irratian. Aurten japoniar mordoa omen dabil Kixoteren bidea jarraitzen, eta haietako batek galdera bota zion errotak bisitatzen ari zirela: zehazki zein errotaren kontra abiatu zen Kixote, aurrean erraldoi bat zuelakoan? Gida turistikoak, harrituta, Kixoteren istorioa fikziozkoa zela azaldu zion, idazle batek asmatutako pertsonaia eta gorabeherak zirela. Japoniarra zeharo atsekabetuta eta burumakur ibili zen bisitaldi osoan, eta gida turistikoak kontsolatzeko eman zizkion azalpenek ez zioten etsipena arindu (fikzioaren eta literaturaren bidez egia unibertsalak adierazi daitezkeela, Kixoteren istorioak benetan gertatu ez baziren ere dagoeneko gizadiaren ondare eta aberastasun direla, beraz nolabait existitzen direla...). Japoniarrak hezur-haragizko zaldun zoro batek kolpatutako harrizko errota zehatz bat nahi zuen, errealitate fisiko, historiko eta ukigarri bat. Eta gida turistikoaren erantzunak ilusio hori zapuztu zion. Ordutik, turistaren batek Kixotek eraso zuen errota zein den galdetzen dionean (eta sarritan galdetzen omen diote), Mantxako gida honek edozein errota seinalatu eta horixe dela erantzuten die. Orduan argazki-bonbardaketari ekiten diote bisitariek.

Antzeko erantzuna eman behar izan zuen Alacanteko nire lagun Antoniok. Bi ikasle taiwandar ezagutu zituen Iruñean, eta Donostiara egin nahi zuten bisitan lagunduko ziela agindu zien. Larunbat oso bat igaro zuten: Haizearen Orrazitik hasi, Kontxako badia oinez inguratu, Alde Zaharrean bazkaldu eta Zurriolako hondartza aldera eraman zituen Antoniok. Terraza batean zerbeza bana edaten ari zirela, taiwandarrek mesede berezi bat eskatu behar zutela esan zioten Antoniori: oso hiri polita ezagutu zuten, bai, eta oso jende jatorra, baina a, baina a, baina a, baina basque bat ikusteko irrikatan zeuden. Nora joan behar zuten gida-liburuek aipatzen zituzten basque horietako bat ikusteko? Argazki-kamara eskuartean zerabiltzaten taiwandarrek, etnia misteriotsu hartako aleren bat harrapatzeko gogo biziz. Antoniok burutsu jokatu zuen. Zurriolako zubira eraman zituen eta han, paseatzen ari zen jendetzaren artean, kanaberari heltzen zioten arrantzale txapeldunak erakutsi zizkien: horra, euskaldunak. Taiwandarrak arrantzaleei argazkiak jo eta su ateratzen hasi ziren, grina antropologikoz.

Agian, etxera itzuli zirenean, Kixotek eraso zuen errotaren argazkia erakusten duenaren ilusio berarekin erakutsiko zituzten taiwandar haiek arrantzale euskaldun exotikoen irudiak. Hori baita mundu osoko turistok berdintzen gaituena: errotak eta erraldoiak pozarren nahasten ditugula.