Amebaren izpiritua

Amebak begiko ditut. Hiztegiak dioenez, pseudopodoak dauzkaten protozooak dira. Definizio labur honetan, zazpi “o” horien biribiltasunaz gain, bi aurrizkiek ematen didate atentzioa: “pseudo” eta “proto”. Ameba sasianimalia bat da, zirriborro bat, eboluzioaren ahalegin apal baina baliotsua. Batetik bestera flotatzen ari denean, amebak ezintasun amorratua sentituko duela iruditzen zait: bere diseinu xumean gure hanka eta besoen intuizioa dago, eta agian bere etorkizun ebolutiboan bizi garenon inbidiaz egongo da, korronteen tiraniari aurre egiteko eta bidea bere kabuz erabakitzeko aukera emango dioten gorputz-adarrak edukitzeko irrikan. Borroka hori hunkigarria da, ia metaforikoa. Ameba ezgauza, gajoa, pseudopodo ñimiñoak luzatzen irudikatzen dudanean, protozoo temati honekiko elkartasuna sentitzen dut. Eta bihotz-bihotzeko esker ona: eskerrak eman beharko genizkieke munduan izan diren milioika amebei, beste piztia nazkagarriren baten ahotan amaitu aurretik beren egoskortasun genetikoa ondorengoei pasa dietelako. Ordenagailuaren teklak zapaltzen ari diren nire behatz hauen proiektua amebek hasi zutela pentsatzen dudanean, animatzeko zaplada batzuk emango nizkieke, protozooek bizkarrik balute.

Urtero, udaberriaren hasieran pizten zait amebekiko kidetasun izpiritual hau. Ameben pozak ere sinpleak direlako: korronteak baretzen direnean, eguzkipean lasai, axolagabe, flotatzea. Eta neguaren ondoren, bereziki aurtengo negu hotz, ilun eta hain luzearen ondoren, eguzki berriaren laztan epelek halako poz primitibo arduragabe bat ematen didate. Bizitzan errotzen zaizkigun beste negu batzuk ere, klimatologikoak ez direnak, atzean uzteko irrika ernatzen zait garai honetan. Bidaiatzeko gogoa, batik bat.

Bidaiatzea ardurarik gabe flotatzeko modu bat ere izan daitekeelako. Dagoeneko mapak mahai gainean dauzkat. Mahai gainean, baita ere, nire ameba maiteenetako batek, Robert Walser-ek, Paseoa liburuan idatzitako lehen paragrafoa: “Goiz eder batean, ez dakit oso ondo zein ordutan, paseatzeko gogoa etorri zitzaidanez, kapelua jantzi, idazkien edo izpirituen gela utzi eta eskailera pauso arinez jaitsi nuen kalera irteteko. Nire begien aurrean zabaltzen ari zen goizeko mundu hura lehen aldiz ikusi banu bezain ederra iruditu zitzaidan. Ikusten nituen gauza guztiek maitekor, onbera eta gazte ziruditen. Azkar ahaztu nuen han goian, nire gelan, orri zuri baten aurrean, goibel, inkubatzen egon berri nintzela. Tristura, mina eta pentsamendu astun guztiak desagertu egin ziren. Paseoan zehar topa nitzakeen gauza guztiak zirrara alai batez itxaroten nituen”. Ameba nagiak ateratzen hasi da.